Украина Анаясасынынъ 10-нджы маддесине, 136-нджы маддесиндеки экинджи къысымына, Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 4-нджи маддесиндеки алтынджы къысымына, 26-нджы маддесиндеки экинджи къысымынынъ 1 пунктына, Къырым Мухтар Джумхуриети эалисининъ буюк къысымынен рус тили танылгъаны ве мухтариетнинъ джеми ичтимаий яшайышы сааларында миллетара мунасебетлери ичюн къуллангъаныны козь огюне аларакъ, 2003 сенеси майыс 15-де къабул этильген № 802-IV санлы Украина Къанунынен ратификация этильген, региональ тиллер ве аз миллетлер Авропа хартиясына мувафыкъ
Къырым Мухтар Джумхуриетининъ Юкъары Радасы къарар бере:
1. Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 10, 11, 12, 13, 14 мадделеринен (Къырым Мухтар Джумхуриетинде рус тилининъ къулланувы акъкъында къысымында) файдаланув тертиби ашагъыдаки тарзда анълатылсын:
1.1. Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 10-нджы маддесиндеки низамнамелерине мувафыкъ рус тили къулланыла:
Къырым Мухтар Джумхуриетининъ Юкъары Радасы, Къырым Мухтар Джумхуриетининъ назирлер Шурасы, назирликлер, Къырым Мухтар Джумхуриетининъ джумхурий комитетлери, Къырым Мухтар Джумхуриетинде иджра акимиетининъ дигер органлары, Къырым Мухтар Джумхуриетинде ерли мустакъиль идарелиги органлары ве Къырым Мухтар Джумхуриетинде гражданларнынъ бирлешмелери, ишханелер, муэссиселер ве тешкилятлар, эм де Украина девлет акимиетининъ меркезий ве территориаль органлары арасында мунасебетлерде;
Къырым Мухтар Джумхуриети Юкъары Радасы, Къырым Мухтар Джумхуриети назирлер Шурасы, назирликлер, Къырым Мухтар Джумхуриетининъ джумхурий комитетлери, Къырым Мухтар Джумхуриетинде территориаль ве иджра акимиетининъ дигер органлары махсус статусы иле иджра акимиети органлары, Къырым Мухтар Джумхуриетинде ерли мустакъиль идарелиги органлары ве Къырым Мухтар Джумхуриетинде гражданлар бирлешмелери, ишханелер ве тешкилятларнынъ ишинде ве иш истисалында;
Къырым Мухтар Джумхуриети территориясында озь фаалиетини эда эткен джемиет тешкилятларнынъ темель весикъаларны, эм де ишханелер, муэссиселер, тешкилятларнынъ темель весикъаларны ресмийлештирювде;
Къырым Мухтар Джумхуриети территориясында ерлешкен девлет, джумхурий ве коммуналь мулькчилик шекиллериндеки бала окъув юртларда тербиелев ве окъутувда, умумтасиль мектеплерде, алий окъув юртларда окъутувда;
Къырым Мухтар Джумхуриети территориясында ерлешкен чешит мулькчилик шекиллериндеки алий окъув юртларгъа кирмеге истеклерни бильдирген шахсларнынъ тасильдеки мувафакъиетлерине тышкъы мустакъиль къыймет кесильмесиде;
нешрият фаалиетинде;
девирий ильмий басылышларда ильмий-тедкъикъий ишлери нешир этильмесинде;
техник, лейиха ве дигер весикъаджылыгъы ишлеп чыкъарылмасы заманда, шу сырада темель къуруджылыкъ, салым ве инновацион сааларда, кучюк саипкярлыкъ субъектлерни малие-кредит ярдымынен ве джисманий я да адлие шахсларнынъ ресмий риджанамеси боюнджа истималджыларны кредитнен теминлев весикъаларны ишлеп чыкъарувда;
Къырым Мухтар Джумхуриети Юкъары Радасы, Къырым Мухтар Джумхуриети назирлер Шурасы, назирликлер, Къырым Мухтар Джумхуриетининъ джумхурий комитетлери, Къырым Мухтар Джумхуриетинде иджра акимиетининъ дигер ораганлары, Къырым Мухтар Джумхуриетинде ерли мустакъиль идарелиги органлары ве Къырым Мухтар Джумхуриетинде гражданлар бирлешмелери, ишханелер, муэссиселер ве тешкилятлар, ильмий-тедкъикъий, конструктор муэссиселери, алякъа васталары, тиджарет, эсапкъа алув, теминлев саалары, тасилят ве медениет муэссиселернинъ фаалиетинде къуллангъан компьютер ишлерде рус тилиндеки метинлери иле алып барылгъан ишлерге имкян берильсин;
чешит мулькчилик шекиллериндеки кутьлевий малюмат васталарында;
туристик рефакъатына укъукъ берильмеси ичюн изинлерни ресмийлештирювде аризалар ве аккредитацион карталарны толдурувда; чалышма къабилиетини мувакъкъат джойгъан шахсларгъа кягъытларны, тиббиет кягъытны (сакъатлыгъы акъкъында малюмат кягъыты, мытлакъий эвель ве деврен психиатрик тешкерювлери кечирильмеси акъкъында малюмат кягъыты, накълие васталарынен къулланувгъа укъукъ берген малюмат кягъыты ве дигер.) толдурувда;
айдайыджы шеадетнамеси, айдайыджы шеадетнамелерине талонлар, накълие васталарны джедвельге алув акъкъында шеадетнамелер такъдим этильмеси заманда;
мал акъкъында малюматны левхачыкъта ерлештирювде.
1.2. Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 11-нджи маддесине мувафыкъ:
аит органлар, ишханелер, муэссиселер, тешкилятларнен къайд этильген ресмий весикъалары такъдим этилькенде рус тили ишлетиле:
догъулгъаны акъкъында, вефат эткени акъкъында шеадетнамелер;
паспорт;
эмек весикъасы;
тасиль акъкъында весикъалар;
эвленме акъкъында (бозув акъкъында) шеадетнамелер;
гражданнынъ статусыны бильдирген дигер весикъалар;
гражданнынъ ресмий риджасы боюнджа аит органлар, ишханелер, муэссиселер, тешкилятларнен юкъары къайд этильген ресмий весикъаларнынъ къырымтатар тилинде такъдим этильмеси зарур;
ресмий весикъаларда миллий адетлерине мувафыкъ гражданларнынъ адлары къайд этильмесине укъукълары бар, гражданларнынъ арзусы боюнджа оларнынъ адлары миллий тильден украин тилине транскрипцияда берильмеси лязим.
1.3. Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 12-нджи маддесиндеки низамнамелерине мувафыкъ рус тили къуллана:
макемеджиликте — кетишат иштиракчилерининъ ресмий риджанамеси боюнджа кетишат рус тилинде алып барыла, кетишат иштиракчилернинъ ресмий риджасы боюнджа макемеден процессуаль весикъаларнынъ метнилери девлет тилинен бир сырада рус тилинде терджимеси иле бериле;
нотариаль иш алып барув — ресмийлештирильген весикъаларнынъ метнилери девлет тилинен бир сырада рус тилине терджимеси иле теркип этиле;
мемурий укъукъкъа къаршы джинаетчиликлери акъкъында ишлер алып барылмасы;
адлие ярдымы косьтерювде.
1.4. Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 13-нджи маддесиндеки низамнамелерине мувафыкъ:
Къырым Мухтар Джумхуриетининъ Юкъары Радасы, Къырым Мухтар Джумхуриетининъ назирлер Шурасы, назирликлер, Къырым Мухтар Джумхуриетининъ джумхурий комитетлери, Къырым Мухтар Джумхуриетинде иджра акимиетининъ дигер органлары, Къырым Мухтар Джумхуриетинде ерли мустакъиль идарелиги органлары ве Къырым Мухтар Джумхуриетинде гражданлар бирлешмелери, ишханелер, муэссиселер ве тешкилятларнынъ гражданлары тарафындан почта-телеграф мектюплерини елламакъ ичюн рус тилинде къабул этиле;
ресмий илянлар, беянлар, плакатлар, афишалар, рекламалар ве иляхриде метнилернинъ девлет тилинде арз этильген метниси янында рус тилине терджимеси иле метин ерлештириле;
Къырым Мухтар Джумхуриетининъ акимиет органлары, Къырым Мухтар Джумхуриетинде ерли мустакъиль идарелиги органлары ве Къырым Мухтар Джумхуриетинде гражданлар бирлешмелери, ишханелер, муэссиселер ве тешкилятларнынъ ресмий адлары девлет тилинде бериле, онъ тарафта (я да ашада) шу адлар рус тилине терджиме этиле;
географик объектлер (шу сырада эали яшагъан пунктлары, табиат-къорукъ фонду, медениет асабалыгъы объектлери, озен, голь, дагъ ве иляхрилер), эм де сокъакълар, тар сокъакълар, мейданлар ве дигер., копюрлер, тоннеллер, каналлар ве иляхрилернинъ адлары косьтергичлерде девлет тилинде ерлештирильмесинен бир сырада девлет тилиндекиден аша таба адлары рус тилинде ерлештириле ве кучюк колемли матбаа арифлеринен языла биле.
1.5. Къырым Мухтар Джумхуриети Анаясасынынъ 14-нджи маддесиндеки низамнамелерине мувафыкъ рус тили медениет саасында мунасебетлерде къуллана (бедиий, сиясий, ильмий ве дигер эдебият нешир этильгенде, миллий байрамлар, сергилер, фестиваллер, ярышлар, театр, темаша, спорт-кутьлевий, беден-тедавийлев ве дигер тедбирлер кечирильгенде).
2. «Телевизион ве радиоэшиттирюв акъкъында» Украина Къанунынынъ 10-нджы маддесине денъишмелер кирсетюв, Къырым Мухтар Джумхуриети территориясында рус тилинде эшиттирювнинъ куньдеки эшиттирювнинъ умумий колеминден 75 % къадар колеминде эфир вакъыты къысмыны козьде тутмакъ теклифинен Украина Юкъары Радасына мураджаат этильсин.
3. Украина Назирлер Кабинетининъ 1997 сенеси ноябрь 12-де къабул этильген «Тасилят ве алим унванлары акъкъында весикъалары акъкъында» 1260 санлы Къарарына, тасиль ве алим унванлары акъкъында весикъаларнынъ рус тилинде такъдим этильмесине аит къысымына, денъишмелер кирсетюв риджанен Украина Назирлер Кабинетине мураджаат этильсин.
4. Къырым Мухтар Джумхуриетинде акимиет органларына, Къырым Мухтар Джумхуриетинде ерли мустакъиль идарелиги органларына, Къырым Мухтар Джумхуриетинде гражданлар бирлешмелери, ишханелер, муэссиселер ве тешкилятларгъа авале этильсин:
2010 сенеси ноябрь 1-дже озь актларны мезкюр Къараргъа мувафыкъ кетирмек;
мезкюр Къарарнынъ 1-нджи пунктындаки 1.4 пунктастынынъ учюнджи сатырбашына мувафыкъ тайинленген тертипте рекламалар, илян, беян, левха ве иляхрилерни реклама къалкъанларда ве дигер иншаатларда ерлештирювни козьде туткъан иджаре мукъавелелерине денъишмелер кирсетильсин.
5. Мезкюр Къарар эда этильмеси боюнджа незарет Къырым Мухтар Джумхуриети Юкъары Радасынынъ укъукъий меселелер, укъукъий тертип ве февкъульаде вазиетлер боюнджа Даимий комиссиясына авале этильсин.
6. Мезкюр Къарар «Крымские известия» газетасында дердж этильсин.
7. Мезкюр Къарар къабул этильген кунюнден арекетке кире.
| Къырым Мухтар Джумхуриети Юкъары Радасынынъ Реиси | В. КОНСТАНТИНОВ |
Симферополь ш., 2010 сенеси, |